Հայոց լեզու

Վարջություն

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր, այս դպրոցը տարբերվում է ուրիիշ դպրոցներից՝ առաջի հերթին մենք աշխատում ենք համակարգիչներով, մենք շատ ազատ ենք հաքնվում, չունենք հատուկ համազգեստ դպրոցի համար, ընտրության ժամերին մենք սովորում ենք տարբեր լեզուներ։ Իմ սիրաց վայրը գրադարանն է, ես շատ եմ սիրում գիրք կարդալ և
 երբ ազատ ժամանակ է լինում, ես գնում եմ գրադարան ե գիրք կարդում։ Չեմ ցանկանում ինչ-որ բան փոխել, ես գոհ եմ ամեն ինչից։ 

Վարջություն 2

Ա) Արմատ-էջ, ելևէջ-ելնել ու իջնել, Իջևան-իջևանատեղ, իջնել, վայրեջք-վայր իջնել ։
Բ) Արմատ-բան (խոսք), բանբեր-խոսք բերող, բանակռիվ-խոսքի կռիվ, բանաստեղծ-խոսք ստեղծող, բանասեր-խոսք սիրող։
Գ) Արմատը-սին, սնափառ-սին փառք, սնամեջ-սին մեջ, սնահավատ-սին հավատող, սնապարծ-սին պարծանք։

Վարջություն 3

Աղվեսն մի թուղթ գտավ և այդ թուղթը տարավ գայլին
Թագավորը ժլատ ու աչքածակ մարդ էր ու հրամայիեց, որ կարասը իրեն տան

Կղզին լճի հարավ-արևելքում էր և լճի հյուսիսային ափից տարբերվում էր թե բուսաբանությամբ, թե կենդանիներով
Խեղճ կապիկը պիտի վարժվի նեղլիկ վանդակին կամ անընդհատ պիտի փորձի դուրս պրծնել այտեղից:
Երկրորդ նախադասության մեջ ընգդգծված բառը դուրս է գալիս այն դեպքում, երբ համընկնոմ է առաջին նախադասության ենթակայի հետ :
Զիվորն իջեցրեց բացովի կամուրջ և չոր փոսի վրայով անցնելով տիկինը մոտեցավ կողճերին:

Մառախուղի միջից նախիրն էր մեզ ընդառաջ գալիս ու վարորդը մեքենան արգելակեց

Կապիկը կես ժամում խժռեց իմ բերած բանանները և մեր միջև կարծես բարեկամություն հաստատվեց

Որպես խայծ, վանդակի մեջ ես ամենագայթակղիչ բանանները կդնեմ կամ նրան համոզելու համար տերն առաջինը կմտնի վանդակ

Վարջություն 4

Դոկտոր Քիփ Թոռնը Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինսիտուտի առաջատար Ֆիզիկոսներից է: Նա պնդում է, որ եթե մարդը ժամանակի ու տարածության << միջանցքը>>  մտնի, կհայտնվի նորից նույն տեղում, սակայն ավելի վաղ ժամանակետում: Նրանցից մեկը լույսի արագությամբ պիտի շարժվի, պտույտ գործի ու նախնական դիրքին դառնա: Մի քանի տարի առաջ գիտական աշխարհում նա մեծ իրարանցում առաջացրեց: Նա պաշտպանեց այն վարկածը, որ ժամանակի մեքենայի կառուցումը լիովին հնարավոր է: Դոկտոր Թոռնի ներկայացրած ժամանակի մեքենայի նախագծում այդ <<միջանցքը>>գտնվելու է երկու մետաղե սկավառակի միջև

Վարժություն 5

Սահարայի բեդվին ցեղերի մի քանի առաջնորդներ հյուր էին Ֆրանսիայում: Այնպես եղավ, որ մի անգամ նրանց տարան մեծ ջրվեժի մոտ: Թվում էր սովորական ջրվեժ էր` գեղեցիկ ու հնչեղ: Ջյուրը բյուրեղապակե կոթողի նման գահավիժում էր  ցած: Հյուրերն առաջարկեցին, որ փորձեն խմել: Այ քեզ բան... Սա ջուր էր, խմելու ջուր... Բեդվինները սքանչացել էին: Անապատում քանի օր էր պետք է դեգերել ամենամոտ ջրհորին հասնելու համար: Քանի ժամ պետք է փորել անընդհատ փլչող ավազը, մինչև որ փոսի հատակին ջրիկ ցեխ հայտնվի: Անապատում ջուրը ոսկով են գնահատում: Նրա ամենափոքրիկ կաթիլներից անգամ հողի վրա վառվում են խոտի զմրուխտ կայծերը: Երբ մի տեղ անձրև է գալիս ամբողջ Սահարայից մարդիկ շտապում են նայելու այդ տեղը: Բեդվինները պատրաստեն հարյուրավոր կիլոմետրեր անցնելու, որպեսզի տեսնեն, թե խոտն ինչպես է աճում:Իսկ այստեղ, Փարիզում, այդ հրաշք հեղուկն այնպիսի առատությամբ գալիս է. կարծես հանկարծակի պատռվել է այդ տկճորը, որի մեջ ամբողջ աշխարհը ջրի պաշարն է պահում:
Ֆրանսիացի հյուրընկալը խնդրեց առաջ գնալ: Բայց բեդվինները ուղղակի չէին կարողանում այդտեղից գնալ: Հրաշք էր, նրանք երկյուղածությամփ նայումեյին
-Սպասեք, մինչև ջուրը կտրվի,-խնդրեցին հյուրընկալին:

 Վարջություն 7

Անգույն-դժգույն, անբախտ-դժբախտ, անշնորհք-ապաշնորհքմ անարդյունք-ապարդյունք, անօրեն- ապօրինի, անձև-տձև:

Վարջություն 8

Ինքն իրենից գոհ-ինքնագոհ
Իրեն հավանող- ինքնահավան
իև կյանքի պատմությունը- ինքնակենսագրություն
ինքն իրեն կրթելը- ինքնակրթություն
իրեն ժխտելը-ինքնահակասել
իրեն սիրելը-ինքնասեր
իրեն կառավարելը- ինքնակառավարել

Վարջություն 9

Հզոր արծիվը ու ագահ աղվեսը հաշտ էին ապրում:
Խելացի գյուղացին պատահաբար բռնեց մեղավոր թզուկին:
Կիրթ մարդիկ գիտակցաբար նահանջում են ամոթալի գործից:


Վարջություն 10 

Ի՞նչն էր, որ նրան մտահոգում էր: Նա այնքան լուռ էր նայում ծովին և դու կկարծեիր, որ նա հաշվում է ծովի ալիքները: Բայց նրան մի հարց էր տանջում: Արդյո՞ք սա է իր կատարյալ կյանքը, թ՞ե նա կարող է ավելին: Եվ նորից տիրեց լռություն, քանի որ ինքն էլ չգիտեր: Չգիտեր ինչ էր ուզում, որն էր իր երազած կյանքը: Ուր է իր ճակատագիրը: Տղայի զգացմունքները կարծես ծովը կուլ էր տվել:

Վարջություն 11
Նա քաջ ու արի զինվոր էր։
Աշո՛տ, արի տուն, ուշ է,- ասաց մայրը։
Կինը հեռացնում էր կաթի սերը։
Տղան աղջկա հանդեպմեծ սեր էր տածում։
Պանիրը ուժեղ հոտ ունի։
Ոչխարհի հոտը բարձրացավ սարը։
Աղջիկը շատ է սիրում հորը։
գյուղացին հորի մեջ էր պահում կարտոֆիլը։

Վարջություն 13

կոպիտ- անարվեստ; կոպիտ- անքաղաքավարի; կոպիտ- տգեղ
կոչել- անվանել; կոչել- համարել
կատարել- անել; կատարել- վերջացնել; կատարել- իրագործել
լռել- լուռ մնալ; լռել- համբերել; լռել- վերջանալ
դնել- տեղավորել; դնել- հաստատել; դնել- խցկել։

Վարջություն 14

Ա. Դասագիրք- դաս անելու գիրք; հեռագիր- ուղարկվող գիր; արոոտավայր- անասունների արածելու վայր; լրագիր- լրատու գիր; ծառաբուն- ծառի բուն/ հիմք; մրգաջուր- մրգի հյութ; մրջնաբույն- մրջյունների բույն; ծաղկեփունջ- ծաղկի փունջ; միջնապատ- կիսող միջին պատ։
Բ. Վիպագիր- վեպ գրող; մեծատուն- հարուստ մարդ; զինակիր- զենք կրող; ժամացույց- ծամ ցույց տվող; կողմանացույց- հորիզոնի կողմերը ցույց տվող սարք; երգահան- երգ ստեղծող; քարհատ- քարը տաշող/մշակող մարդ; պատմագիր- պատմություն գրող; քանդակագործ- քանդակ ստեղծող։

Վարջություն 15

Ա. Պատճարը նրանում է, որ ենթական փոխվում է։
Բ.
ա) Արևը ժպտաց, և ծաղիկներն արդնացն։
բ) Նա խոսում էր բարձր,խրոխտ ձայնով, ու դա նրա խոսքին տալիս էր տիրական շեշտ։
գ) Նա մեզ թող սպասի ավտոմեքենաների կանգարում, կամ ինքն ու Ջերալդը միանգամից գնան հրավերքի սրահը։

Վարջություն 16

ա) Հեռագրեր; արոտավայրեր; լրագրեր; ծառաբներ; մրգաջրեր; մջնաբույններ; ծաղկեփնջեր; միջնապատեր։
բ) մեծատուններ; զինակիրներ; ժամացույցներ; կողմնացույցներ; երգահաններ; քարհատներ; պատմագիրներ; քանդակագործներ։
Անձ ցույց տվող բառերի հոգնագին կացմում ենգ -ներ մասնիկով։

Վարջություն 17

Եթե հաջորդող բառը սկսվում է ձայնավորով, բառին ավելացնում ենք -ն մասնիկը։ Եթե բաղաձայյնով՝ -ը մասնիկը։

Վարջություն 18

դ) Կան պարծենկոտ մարդիկ, որոնք իրենց ամենասովորական արարքները շատ են կարևորում ու դրանք վեհ գաղափարներով բացատրում։

 Վարջություն 19

Մատենաշար- շարվացքի տեսակ;
մտազբաղ- մտքերով տարված;
հաղթատարած- հաղթանակով տարած;
մեծահոգի- մեծ հոգի ունեցող;
մեծահոժար- մեծ կամքով ;
ողբանվագ- ողբալի նվագ ունեցող
բարձրալեռ- բարձր լեռ;
ոլորաձև- ոլորուն ձև ունեցող;
գրագող-ուրիշի գրածը գողանալ։

 Վարջություն  20

Արարատ- Մասիս
հրաշքով լի- հրաշալի
ձեռքով չկերտված- անձերակերտ
երկինք սլացող- երկնասաց
լեռների- սարերի
ժայռերով պատված- ժայռապատ
քարերով ծածկված- քարածածկ
ճառագայթի ձև ունեցող- ճառագայթաձև
խոտով առատ- խոտառատ
արքաների- թագավորների


21.
յոթանասուն միլիոն, տասը երեսուն-երեսունհինգ, երեք, հիսուներկու, տաներեք, տասներկու, չորս, յոթանասուն

22.
ա) անձը ինքն իր մասին
բ) անձը դիմացինի մասին
գ) անձը երրորդ՝ մեկ այլ անձի մասին

23.
Ժամանակին մի վարժապետ կար
վարժապետը շատ էր սիրում, որ մարդիկ իրեն մեծարեն
5) վարժապետը երեխաներին քաղաքից դուրս է տարել
7) մի խարխուլ ջրհոր գտան
9) պարանի ծայրը աստիճանաբար բաց էին թողնում
10) շուտով ջրհորի սառն օդն ու պատերի թացությունը, վարժապետի քիթը մտավ


25.
երգելիս; վախից; տանելիս; լուրջ, տխուր կամ ծանր երեվալուց; գնալուց; լցնելիս

27.
անարվեստ; անդեմ; անդուռ; անսիրտ; անահ; անմահ; դժզոհ; դժբախտ; դժկամ; ապարդյուն; ապերախտ; ապաշնորհ; ապուշ; տհաճ; տգեղ; չտես; չկամ

28.
ունենում է; չի գիտենում; դիմում է; պատասխանում է; լինում է; սկսում է

29.
Արքայի; ճանապարհ; շարժվում էին; շրջվում էին; ծափահարում; երեկո; զրուցում էինք

30.
Մինչև; հիմա էլ; հանկարծ; այդ ժանամակ; ավելի ուշ; այն ժամանակ; արդեն; ինչ-որ ժամանակ; վերջերս; ուր որ է;

33.
Չփնտրի; չեր գա; չեք տեսնի; չգնաք; չհարձակվեն; չի դնի; չի ջրում; չի լինում; չի սուզվում; չի լինում; չի գալու; չի կանգնում; չի թաքցնում; չի լինելու; չեն չվում; չգտնեն; չսարքեն։

34.
ա) է աճու
բ) ենք աճեցնում
ա) ոչնչացան, անհետացան
բ) ոչնչացրեց, անհետացրեց
ա) հալվում, գոլորշիանում
բ) հալեցնում, գոլորշիացնում
Ա տարբերակում գործողությունները ինքնաբերակն են կատարվում, իսկ բ տարբերակում՝ ինչ-որ մոկն է դրանք կտրում կամ նրանց նպաստում, որ լինեն։

35.
Վկայել դեմքի մասին։
Հավատալ ընկերոջս։
Հավատացնել իրողությունների մասին

36.
2- Քաղաքի անունը Օուշեն Գրոուվ է
3- Յոթ հազար բնակիչ ունի
4- երկարատև բանավեճերից բետո մի բացառություն է արվել
7- քաղաքի փողոցներում ոչ մի ճռռոց ու հռնդյուն չես լսի
10- մարդ է, հանկարծ մեքենա վառելու գայթակղությանը չտրվի

37.
1. Բազմությունը նոսրանում է երեկոյան գազանանոցը այցելելիս։
2. Գազանանոց այցելողների բազմությունն է նոսրանում։
3. երեկոյան բազմությունը նոսրանում է։
1. Ջրավազանում սուզվողը դուրս կգա։
2. Ջրից դուրս կգա։
3. Կանաչ մազերով դուրս կգա։
1. Սահարա անապատի տակեն հայտնաբերել։
2. Երկրաբաններն են հայտնաբերել։
3. Պատահաբար են հայտնաբերել։
4. Գիտնականները ծով են հայտնաբերել:
1.Քաղցրահամ ջրի հսկայական պաշարները կարող են վերածել։
2. Ջուրը կարող է անապատը մարգագետինների վերածել։
3. Մարգագետինների կարող է վերածել։

38.
թիռ-թրթիռ, թրթռալ, թրթռուն։
բառ- բարբառ, բարբառային։
գիռ- գրգիռ, գրգռել, գրգռված։
մուռ- մրմուռ, մրմռալ։

39.
Բարի որդիներն անհանգստանում էին։
Լավ ընկերդ արդեն գնացել էր։
Քաջ արշավախումբը վերադարձավ լեռներից։
Քո գեղեցիկ երգը գերեց մարդկանց։

40.
կարդալիս
կարդալուց
կառուցելիս
կառուցելուց
լսելուց
դառնալիս
դառնալուց
հիվանդանալուց
հիվանդանալիս

41.
քերիչ, գրիչ, կապիչ, քամիչ, թակիչ, բացիչ, գործիչ, խաղալիք, ուտելիք, խմիչք, հագուստ, ձգիչ, փակիչ, խթանիչ, փաթաթան, ճոճան, գանձիչ, զսպանակ, սղիչ, ջնջիչ, ծածկիչ, օրօրոց։
Կազմվել են հետևյալ ածանցներով՝ իչ, ուստ, ան, իք, իչք, ոց, անակ։

42.
Հանված նախադասություններ՝
Թողեց, հեռացավ։ Բարեբախտաբար եկավ, մի գարավան հասավ այդտեղ։ Բան չասաց, լուռումունջ շարունակեց ճամփան։ Ոտքը կոտրվել էր։ Ու հրաժեշտ տվեց։ -Էհ մնաս բարով, եղբայր։

43.
Վազեցնել (վազեցրի); պարեցնել (պարեցրի); աշխատեցնել (աշխատեցրի); ուտեցնել (կերցրի); սովոեցրել (սովորեցրի); խմեցնել (խմեցրի); շփոթեցնել (շփոթեցրի); լռեցնել (լռեցրի); վստահեցնել (վստահեցրի); հագեցնել (հագեցրի); մոտեցնել (մոտեցրի); մերձեցնել (մերձեցրի)։

44.
Օգտապաշար- օգտակար պաշար
ատամնաբույժ- ատամը բուժող բժիշկ
խելամիտ- խելացի միտք ունեցող
Բարեհոգի- բարի հոգի ունեցող
խորաչնին- խոր կերպով չնվված
նրբատաշ- նուրբ ձևով տաշված
եչեռնապուրծ- եչեռնից պրծած
լուսնկա- լուսավոր, լուսառատ


47.
ա) վիրավորված- սվինահարված
վիրավորված- խոցված
բ) գրավել- հմայել
գրավել- տիրանալ
գ) կանգնեցնել- վեր հանել
կանգնեցնել- կասեցնել
կանգնեցրել-բարձրացրել

48.
Ընկնել- ծովը, գետնին
ընկած լինել- հատակին, աթոռին

49.
Ձկնորսի ցանցը մի գեղեցիկ և չտեսնված ձկնիկ գտան։
Նայում էի Սև ծովի ալիքներին, որոնք շատ պղտոոր էին։
Նավից ապշահար հետևում էին վախեցած հնդկացիներին, որոնք այս ու այն կողմ էին վազում։
Ամբողջ օրը շրջելուց հետո հասանք թագուհու դղյակին, որն այնքան շքեղ էր։

50.
Գահընկեց- գահից հեռանալ
Իշխանազուն- իշխանություն ունեցող
Արևազուն- արև ունեցող
Արյունարբու-արյան տենչող
Արքայանիստ- արքայի նստավայր
Դյուրաբեկ- հեշտ թեքվող
Գավաթակից- կենացին կից
Դրկից- հարևանությամբ ապրողչմահավան- ոչինչ չհավանող
հոչմածեծ- հոչմից ծեծված, հալածված
կրկնադիր- երկու անգան դրված, կրկնված

53.
հարյուր իննսունվեց, երկու, երեք, 1868, ինը, ութ, մեկ, յոթ
Ավելի կոնկրետացման դեպքում գոյականները դրվում են հոգնակի թվով։

54.
Ա նախադասություններում հիմնականում իմաստներն արտահայտում են կարծիքով, ավելի անհաստատ, իսկ Բ նախադասություններում դրանք ավելի հասոտատական են բնութագրվում։

55.
Գառնուկը ջրհորում մի բան տեսավ, ինչ որ դաշտում տեսնելիս կփախչեր։
Պապն այդ օրը պատմում էր այն, ինչ որ աղջիկը վաղուց էր ուզում իմանալ։
Պայմանն այն էր, որ Գիքորը պիտի տունը մաքրեր, ամանները լվանար, ոտնամանները սրբեր։
Քերականության մասին մի բան եմ լսել, որ բոլոր արվեստների հիմքն է։
Մի թռչունը չի կարող Եգիտոս չվել,քանի որ Եգիպտոսի տեղը չգիտի։
Ամեն գարնան երկու հակառակորդների հանդիպումը դառնում էր ավելի վտանգավոր, քանի որ ձմռան պարապությունից ավելի ուժ ու եռանդ ստացած՝ նրանք ավելի կատաղի էին դառնում։
Առակագիր Եզոպոսը մի անգամ մտավ նավաշինարան, որտեղ նավաշինարարներն սկսեցին նրան ծաղրել ու բարկացնել։
Ծարավ այծը մոտեցավ ջրհորին,որտեղ աղվեսն էր նստած։
Մրջյունը մի ժամանակ մարդ էր, որն զբաղվում էր հացահատիկի մշակությամբ։
Պատանին գնաց մի ալևոր մարդու մոտ, որպեսզի նրան հարցներ ճաանպարհի մասին։
Նավազը որդուն ուղարկեց ուսումնարան, որ քերականություն սովորի։

56.
Հանգստացած թագավորը ծուլորեն նստեց։
Հանդարտված առյուծները երկար կանգնեցին նրա գահավորակի մոտ։
Հիվանդ մարդը շատ դեղ խմեց։

57.
Հորդ
թրջվելուց
դրեց
երևի
այլևս
թանկարժեք
պաշտպանվել
անկամ
քարացել
նշանավոր
բաժանվել
հետևեց
գտավ
տարբեր
տարբեր
լավ
թրջվել
տխրությամբ
բռնեցին

65.
լռացնել- լռեցնել
ուտացնել- ուտեցնել
կարմրացնել- կարմրեցնել
վախացնել- վախեցնել
աշխատացնել- աշխատեցնել
վստահացնել- վստահեցնել
ծարայացնել- ծառայեցնել

66.
Մի ուլիկ հոտից հետ ընկավ: Գայլը հասավ նրան ու բռնեց:
Ուլիկն ասաց.
-Գիտե, որ քւ զոհն եմ, ու վերջը պիտի ուտես ինձ: Բայց մի խնդրանք ունեմ՝ սրինգդ նվագիր, պարեմ, հետո կեր:
Գայլը նվագեց: Շները լսեցին ու ընկան նրա ետևից: Նա ասաց.
-Տե՛ղն է ինձ, մսագործն ՝ու՜ր. երաժիշտն՝ ուր:

67.
Տիրապետել լեզվին
Տիրել քաղաքը, թշնամուն
Դավանել կրոնին

69.
Վախկոտ նապաստակն իր համար թռչկոտում էր անտառի բացատում, երբ հայտնվեցին որսորդներն իրենց շների հետ:
Այծը նախատեց աղվեսին, երբ աղվեսն ուզում էր խախտել պայմանն ու դուրս թռչել:
Քանի դեռ ծիծեռնակները ծաղրում էին կարապներին, կարապները չէին ուզում ապրել մարդկանց մոտ ու երգել նրանց համար:
Մեղուները չէին ուզում իրենց մեղրը մարդկկանց տալ, ուստի նրանք որոշեցին խայթոցով վնասել մեղրը տանողներին:
Մի բան ծածկում էր աղբյուրն ու գուռ, ինչը ընկած էր քից հեռու, թափ թփված ճյուղերի մեջ:
Ծովին հասնելը փրկություն է թվում, թեև ծովի ջուրը չի խմվում:
Ձեռքը մեկնեց անկարգին բռնելու, բայց մտքինը նրան պատժելը չէր:


72.
Ո՞վ փոքրիկ միայնակ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը։
Քրիստին Լիսկևիչը ինչպիսի՞ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը։
Քրիստին Լիսկևիչը ինչո՞վ շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը։
Քրիստին Լիսկևիչը փոքրիկ միայնակ առագաստանավով ի՞նչ կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը։
Քրիստին Լիսկևիչը փոքրիկ միայնակ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց ինչի՞ շուրջը։

73.
Առաջին տեքստը գրված է գիտական ոճով, իսկ երկրորդ տեքստը գրված է գեղարվեստական ոճով, այստեղ կան դարձվածքներ, փոխաբերություններ:

75.

Ա խմբի հատվածներում միտքը արտահայտված է մեկ նախադասությամբ. իսկ Բ խմբի հատվածներումնույն միտքը երկու նախադասություններով է արտահայտված:

No comments:

Post a Comment