Ֆիզիկա

Արեգակի խավարում Ըստ տվյալների 2018 թվականի փետրվարի 15ին նորից տեղի կունենա արեգակնային խավարում: Իսկ վերջին արգեակի խավարումը տեղի է ունեցել 2017 թվականի օգոստոսի 21-ին: Արեգակի խավարումը տեղի է ունենում, երբ Լուսինը անցնում է Երկրի և Արեգակի միջով և ծածկում է Արեգակի սկավառակը: Կախված Երկրի նկատմամբ իր դիրքից և Երկրից ունեցած հեռավորությունից՝ Լուսինը կարող է ծածկել Արեգակն ամբողջությամբ (լրիվ խավարում) կամ դրա մի մասը միայն (մասնակի խավարում)։ Լինում են նաև օղակաձև և հիբրիդ խավարումներ։ Հիբրիդ խավարում շատ հազվադեպ է դիտվում, երբ երկրագնդի որոշ մասում լրիվ, որոշ մասում օղակաձև խավարում է դիտվում։ Լուսնի խավարում Լուսնի խավարումը Երկրի և Արեգակի և Լուսնի միջև գտնվելու երևույթն է: Լուսնի խավարումը կոչվում է լրիվ, եթե այն ամբողջությամբ գտնում է Երկրի ստվերի մեջ։ Ի տարբերություն Արեգակի խավարման փուլի, Լուսնի խավարումը հնարավոր է դիտել միայն լիալուսնի ժամանակ։ Լուսնի լրիվ խավարումները ավելի երկարատև են՝ գրեթե երկու ժամ։ Սեփական լույս չունենալու պատճառով թվում է, թե լրիվ խավարման փուլում Լուսինը չպետք է երեևա, սակայն այն մեզ է ներկայանում դեղնակարմրավուն երանգով: Արեգակի ճառագայթները, շոշափելով Երկրի մակերևույթն ու երկար ճանապարհ անցնելով նրա մթնոլորտով, կարմրում են ու բեկվելով, ուղղվում դեպի Լուսին։ Այս պատճառով էլ Լուսնի լրիվ խավարումը երբեմն անվանում են «Արյունոտ Լուսին»: Հունվարի 31ին տեղի ունեցավ կապույտ Լուսնի խավարումը: Երկնային մարմինները, մեկը մյուսին ծածկելու պատճառով, երկրային դիտորդին ամբողջությամբ կամ մասամբ որոշ ժամանակ չեն երևում։Խավարումներին են համարվում Արեգակի ծածկումը Լուսնով, Լուսնի ծածկումը Երկրի ստվերով, ինչպես նաև աստղերի և մոլորակների ծածկումները Լուսնով, Արեգակի սկավառակի վրայով ներքին մոլորակների անցումները, մոլորակի սկավառակի վրայով իր արբանյակների անցումները։Երկրի ստվերն ընկնում է Լուսնի վրա և տեղի է ունենում Լուսնի լրիվ կամ մասնակի խավարում։ Լուսնի լրիվ խավարումը առավելագույնը տևում է 1 ժ 45 ր:





Զուգորդական միացում

Գործնական աշխատան

A = 0,16Ա = Y               U1 = 4,8Վ
A1=0,2 = Y1                  U2 = 4,8Վ
A2=0,39 = Y2                U = 5

R1=U1/Y1                          R1 = 30օմ
R2=U/Y2                            R2 = 24օմ
R = R1*R2/R1+R2

R = 30*24/30=24 = 720/54=13,3 U (օմ)


Հաջորդական միացում 

Գործնական աշխատանք
y=0,5Ա
y=y1=y2=0,5Ա
u=5վ
u1=1,6 վ
u2=2,8վ
R=u/y=5y/0,5ա=10(օմ)
R1=u1/y=1,6վ/0,5Ա=3,2(օմ)
R2=u2/y=2,8/0,5=5,6(օմ)
R1+R2=R=3,2+5,6=8,8(օմ)
Լավարատոր աշխատանք 
Հաղորդիչի դիմադրության չափումն ամպերաչափի և վոլտաչափի միջոցով։
Աշխատանքի նպատակը կառուցել հոսանքի ուժի կախումը հաղորդիչի ծայրերին կիրառված լարումից պատկերող գրաֆիկը։ Գրաֆիկի միջոցով որոշել հաղորդիչի դիմադրությունը։
Անհրաժեշտ պարագաներ հոսանքի աղբյուր (գալվանական տարրերի կամ կուտակիչների մարտկոց), հետազոտվող հաղորդիչ (նիկելինե կամ կոնստանտե հաղորդալարի փաթույթ), ռեոստատ, ամպերաչափ, վոլտաչափ, բանալի և միացնող հաղորդալալրեր։
Փորձի կատարման ընթացքը։ 
1. Հավաքեք նկարում պատկերված էլեկտրական շղթան։ Հիշեք, որ ամպերաչափը միացվում է հետազոտվող հաղորդչին հաջորդաբար, իսկ ոլտաչափը ՝ զուգահետ։ 
2. Ռեոստատի միջոցով հետազոտվող հաղորդչում կարգավորեք էլեկտրա տարբեր կան հոսանքը։ Սողնակի յուրաքանչյուր դիրքում չափեք հոսանքի ուժի և լարման արժեքները։ Չափումները կրկնեք սողնակի 4 կամ 5 տարբեր դիրքերի համար։
3. Չափման արդյունքները գրանցեք աղյուսակում։
4. Չափման արդյունքների հիման վրա կաուցեք հոսանքի ուժի կախումը լարումից պատկերոող գրաֆիկը։ Ընտրելով համապատսխան մասշտաբ՝ աբոցիսների առանցքի վրա տեղադրեք լարման, օրդինատների առանցքի վրա ՝ հոսանքի ուժի արժեքները։
5. Յուրաքանչյուր չափման տվյալներով հաշվեք հաղորդչի դիմադրությունը՝ օգտվելով  Օհմի օրենքից։
6. Հաշվեք հաղորդչի դիմադրության՝ ստացված արժեքների թվաբանական միջինը։

7. Հաշվումների արդյունքները գրանցեք աղյուսակում։

R1+R2+R3/3

Էլեկտրական հոսանք 

Հաղորդիչի Դիմակայյության չափումն ամպերաչափի և վոլտաչափի միջոցով: 

Աշխատանքի նպատակը. Կառուցել հաղորդչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդչի ծայրերին կիրառված լարումից պատկերող գրաֆիկը: Գրաֆիկի մջոցով որոշել հաղորդչի դիմակայությունը:

Անհրաժեշտ պարագաներ. Հոսանքի աղբյուր (գալվանական տարրերի կամ կուտակիչների մարտկոց), հետազոտվող հաղորդիչ (նիկելինե կամ կոնստանտանեհաղորդալարի փաթույթ), ռեոստատ, ամպերաչափ, վոլտաչափ, բանալի և միացնող հաղորդալարեր

Փորձի կատարման ընթացքը
1. Հավաքեք նկարում պատկերված էլէկտրական շղթան: Հիշեք, ոօ ամպերաչափը միացվում է հետազոտվող հաղորդչին հաջորդաբար, իսկ վոլտաչափը զուգահեռ:
2. Ռեոստատի միջոցով  հետազոտվող հաղորդչում կարգավորել էլէկտրական հոսանքը: Սողնակի յուրաքանչյուրդրքում չափեք հոսանքի ուժի և լարման արժեքները: Չափումները կրկնեք սողնակի 4 կամ 5 տարբեր դիրքերի համար
3. Չափման արդյունքները գրանցեք աղյուսակում
4. Չափման արդյունքների հիման վրա կառուցեք հոսանքի ուժի կախումը լարումից պատկերող գրաֆիկը: Ընտելով համապատասխան մասշտաբ ՝ աբսցիների առանցքի վրա տեղադրեք լարման, իսկ օրդինատների առանցքի վրա՝ հոսանքի ուժի արժեքները:
5. Յուրաքանչյուր չափման տվյալներով հաշվեք հաղորդչի դիմադրությունը» օգտվելով Օհմի օրենքից
6. Յաշվեքհաղորդչի դիմադրության՝ ստացված արժեքների թվաբանական միջինը
7. Յաշվումների արդյունքները գրանցեք աղյուսակում:

Լաբարատոր աշխատանք

Ազատ անկում
Աշխատանքի նպատակը
Ազատ անկման երևույթի դիտում, ուսումնասիրում, քննարկում և եզրակացություն։ Անհրաժեշտ պարագաներ, մեկ մետր երկաությամբ ապակե հաստ պատերով խողովակ, որի մեջ նախօրոք գցված է կապարե գնդիկ, փետուր, մետաղյա օղակ և օդահան պումպ։ Խողովակի մի ծայրը փակված է ռետինե խցանով, մյուս ծայրը ծորակով։
Աշխատանքի ընթհացքը
Սկզբից հարյուր ութսուն աստիճանով պտտում ենք խողովակը և նայում, որ մարմինը շուտ հասավ տեղ։ Առաջինը ընկավ կապարե գնդիկը իսկ հետո թուղթը։ Օդահանի միջոցով հանում ենք օդը, ստանում ենք վակումային վիճակ։ 
Դինամիկա

Մեխանիկաի այն բաժինը, որը ուսումնասիրում է տարաբնույթ շարժումների առաջացման  և փոփողման պատճառները ՝ կոչվում է դինամիկա։ Դինամիկայի հիմքում ընկած է Նյուտոնի օրենքները։ Մարմինը պահպանում է իր դաթարի վիճակը այնքան կամ գտնվում է ուղղագիծ հավասարաչափ շարժման մեջ, եթե նրա վրա այդ մարմինը չեն ազդում, կամ եթե հատվում են ապա այդ ուժերը համակշռում են։ 

Հավասարաչափ արագացող շարժում, արագացող շարժման արագություն, ճանապարհը:
Ազատ անկում, ազատ անկման արագացում

Հավասարաչափ արագացող շարժումը՝ անհավասարաչափ շարժում է, որովհետև հավասարաչափ շարժման դեպքում արագությունը չի փոխվում, հաստատուն է ողջ շարժման ընթացքում: Մարմնի շարժումը կոչվում է հավասարաչափ արագացող, եթե այդ շարժման արագությունը կամայական հավասար ժամանակամիջոցում փոխվում է նույն չափով
Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավսար է մարմնի շարժման արագության փոփողության և այն ժամանակամիջոցի հարաբերությանը, որի ընթացքում կատարվել է այդ փոփոխությունը, կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում: Այն նշանակում են a տառով՝ լատիներեն ակսելեռատիո(արագացում): 

Հավսարաչափ արագացող շարժման դեպքում, արագացումը հաստատուն է: Որպես հավասարաչափ արագացող շարժման արագացման միավոր ընդունվում է այն մարմնի արագացումը, երբ այդ շարժման արագությունը յուրաքանչյուր մեկ վարկյանում փոխվում է մեկ մետր վարկյանում: Այդ միավորը կոչվում է մեկ մետր վարկյան քառակուսի: Հավասարաչափ արագացող շարժման արագությունը հավասար կլինի V=a*t:


էջ 55
Տարբերակ 2


Նկար 30-ում ինչ թվերով են նշված ատոմը կազմող մասնիկները 
միջուկ - չորս
էլեկտրոն - երեք
պրոտոն - մեկ
նեյտրոն - երկուս

Որ քիմիական տարրիատոմն է պատկերված նկար 31-ում

հելիումի

Պրոտոնի լիցքը հավասար է էլէկտրոնի լիցքից 

Նկար 31-ի վրա պատկերված է լիքիումի ատոմը։ Լիցքավորված է աեւդյոք այդ ատոմը։ 
ատոմը լիցքավորված է բացասական լիցքով

Երկաթի ատոմից պոկվեց մեկ էլէկտրոն։ Դրա հետեւանքով լիցքավորվում է ատոմը։
ատոմը դարնում է դրական իոն

Բրոմի ատոմի միջուկի կազմում կա 11մասնիկ։ Նրանցից վեցը՝նեյտրոն է։ Քանի պրոտոմ կա միջուկում ։Քանի էլէկտրոն ունի բրոմի ատոմը չեզոք վիճակում։

5 էլէկտրոն եւ 5 պրոտոն


Ջերմահաղորդման տեսակ՝ կոնվեկցիայի երևույթի դիտումը Նպատակը մի քանի փորձեր միջոցով դիտելկոնվեկցիայի երևությու և մեկնաբանել անել եզրակացություն։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր` Պեաձև անոթ, հրակայուն անոթ, սրվակ, կայլումի պերմանգանատ, սպիրտայրոց, լուցկի, ամրակալաններ թաթիկներով և պատվանդանով։


Փորձի ընթացքում՝ Հերթականությամբ նշված անոթներում և սրվակումգցում ենք կայլումի պերմանգանատի մի քանի բյուրեղներ և հերթականությամբ սպիրտայրոցը դնում ենք պեաձև անոթի և հրակայուն անոթի տակ և այրում ենք։









Օդի այն մասը, որը սահմանակից է սալոջախին կամ լամպին, տաքանում է և դրա հետևանքով ընդարձակվում։ Նրա խտությունը դառնում է ավելի փոքր, քան իրեն շրջապատող ավելի սառը միջավայրինը, և արիքմեդիյան ուժի ազդեցությամբ այն սկսում է բարձրանալ վեր։ Նրա տեղը ներքևում զբաղեցնում է սառը օդը։ Որոշ ժամանակ անց օդի այս շերտը տաքանալով նույնպես բարձրանում է վեր՝ իր տեղը զիջելով օդի հաձջորդ բաժնին և այդպես շարունակ։ Սա էլ հենց կոնվեկցիան է։

   Նույն կերպ է էներգիան տեղաշարժվում նաև հեղուկների տաքացման ժամանակ։ Տաքացնելիս հեղուկի շերտերի տեղաշարժը դիտելու համար ջրով լի ապակե փորձանոթի մեջ ներկանյութի փորձանոթը դնում կրակի վրա։ Որոշ ժամանակ անց ջրի ներքին շերտերը, որոնք կալումի պերմանգանատի պատճառով ներկվել են մանուշակագույն, սկսում են բարձրանալ վերև։ Դրանց տեղը գրավում է սառը ջուրը, որը տաքանալով, նույնպես բարձրանում է վեր և այսպես շարունակ։ Աստիճանաբար ամբողջ ջուրը տաքանում է։ Կոնվեկցիայի շնորհիվ է տաքանում նաև մեր բնակարանների օդը։ Մենք նաև փորձարկեցինք մեկ այլ ձեվ՝ տաքացրեցինք վերևվի մասը, բայց այդ նույն կոնվեկցիան չիրականացավ, շերտերը չիչան և վերևվի մասը տաքանում էր, իսկ ներքևվի մասը մնում էր սառը։ Մենք տաքացրեցինք ներքևից և շերտերը բարցրացան վերև, կոնվեկցիան ստացվեց։ 





Ֆիզիկա Լաբարատոր աշխատանք N2




                                                                                Փորձի նպատակն է ստուգել հետևյալ վարկած՝ նյութերը բախկացած են մասնիկներից հավաստիությունը։                                                
Մենք վերցրինք երկար սրվակ, պղնձարջասպ, ներկված ջուր։ Սկզբում պատրաստեցինք պղնձարջասպի լուծույթ,այնուհետև լցրեցինք երկար սրվակի մեջ։ Հետո պատրաստեցինք կալյումի պերմանգանի լուծույթը, այնուհետև լցրեցինք երկար սրվակի մեջ։ Լուծույթների մակարդակները արտաքինից կապեցի թելով։
Մատով փակեցի բերանը և խառնեցի։ Ուշադիր նայեցի թելի և ջրի մակարդակին և տեսանք,որ բավականին լուծույթի մակարդակը իջել էր։ Եզրակածություն

Ջրերի մակարդակը իջավ, դա վկայում է վարկածի հավաստիությունը՝ նյութերը բաղակացած էին փոքրագույն մասնիկներից, նրանց միջև կային արանքներ այդ պատճառով լուծույթները ներթափանցեցին իրար մեջ, որի հետևանքով մակարդակները իջան։ Վարկածը ապացուցված է։

No comments:

Post a Comment